O’zbekiston Xalq Harakati
buy Instagram likes web tasarm instagram takipi satn al

22 iyul -Komiljon Otaniyozovning tavallud kuni

22 iyul -Komiljon Otaniyozovning tavallud kuni
22 Temmuz 2019 - 13:26 'da yuklandi va 333 marta o'qildi.

22 IYuL -KOMILJON OTANIYoZOVNING TAVALLUD KUNI

Xorazmning buyuk san'atkori Komiljon Otaniyozov

1917 yil 22 iyulda (ayrim matbuot nashrlarida 20 iyul deb xato yozilgan) Bo'yrachi qishlog'ida tugilgan.

Komiljonning otasi-Otaniyoz Xujaniyoz ugli,onasi Anbar momo, akasi Foziljon va togasi Kamtar Xorazmiy, xullas xammalari gazal va kuy shaydosi bulib kolmay, uzlari xam she'r bitishga, kushik aytishga kodir kishilar edilar. Xonandaning otasi uz zamonasining ukimishli, bilimdon kishilaridan bulib, “Ota Niyoziy” taxallusi bilan she'rlar yozgan. U Xivadagi Arab Muxammadxon madrasasida ta'lim olgan, arab, fors tillarni yaxshi bilardi. Ota Niyoziy klassik adabiyotimiz namoyondalari ijodini chukur uzlashtirgan, Xivada Abdullaxon madrasasida mudarrislik xam kilgan edi. Katta bilim soxibi ekanligini kuzda tutib, uni “Otaniyoz Oxun” deb atashardi. Ota Niyoz Xorazm xoni saroyida bir necha yil mirzalik vazifasini bajarib, atokli shoirlarninng kupgina asarlarini, jumladan, “Majmuat ush-shuaro”tuplamini okka kuchirgan edi. keyinchalik u uzi kuy bastalagan uch mingdan ortik baytni jamlab, she'riy devon tuzgan edi. Ota Niyoziy shoirlik bilan birga muzika san'atiga xam kizikkan. U gazalxonlik kilgan, tanbur va dutor chalgan, kuylar bastalagan. Uning kutarinki ruxidagi gazallari aloxida ashulalar shaklida va makomning turfa yullarida xozirgacha xonandalar tomonidan ijro etiladi. Ular orasida: “Kulfatiga arzimas”, “Janoningiz kelmokchidir”, “Jononasi yaxshi” va boshkalar mavjud. Komiljon otasi kalamiga mansub gazallarni xam kuyga solib, ijro etgan. Umuman, Komiljonning otasi ma'rifatparvar inson bulib, umrining oxirigacha el e'zozini kozongan edi. Ota Niyoz oxun 1926 yili 84 yoshida vafot etadi.

Komiljon tukkiz yoshida otasidan ayriladi. Yoshligiga karamay, u oilani tebratishga kumaklashadi. Podachilik kiladi, dalada ishlaydi.

Komiljonga akasi Foziljon murabbiylik kiladi. “Foziljon ukituvchi bulib ishlar, kushik-kuy shaydosi bulgan. U dutor, garmonni chalar,yokimli ovozi bor bulgan. Lekin u san'atini fakat yakin dustlari davrasidagina namoyish etgan.

Foziljon ukasi Komiljonning tarbiyasiga aloxida axamiyat beradi. U bilan birga kushiklar aytib, kuylar chalishni mashk kiladi. Umuman, Komiljonning yoshligidan soz chalib kushik aytishida akasining yordami va ta'siri katta buldi.

Komiljon uz kishlogida boshlangich maktabni bitirib, shovot tumanidagi tuliksiz urta maktabda ukiy boshlaydi. Maktabda Komiljon sozanda Abdukarim Abduraxmonov tashkil etgan xavaskorlar tugaragiga katnashadi.

Dastlab Xorazm maqomlarining ashula yo'llarini M.Xudayberganovdan o'rganadi.

Gurlan tuman teatri artistlari bilan K. Otaniyozov 1939 yilda Toshsoka kanali kuruvchilariga kontsertlar berdi. 1940 yilda Xiva shaxar teatrida xizmat kildi.

1943 yil sentyabrida Xorazm viloyat muzikali drama va komediya teatrining ijodiy kollektivini mustaxkamlash niyatida Xiva shaxar muzikali drama teatridan bir necha iste'dodli artistlar taklif etiladi, ular orasida Komiljon Otaniyozov, Samandar Saroymonov, Bikajon Raximova, Aziz Jumaniyozov, Karim Iskandarov, Gulom tojiev,Yusuf Jabborov va boshkalar bor edi. Bu teatrda K. Otaniyozov “Davron ota”, “Ulim boskinchilarga”, “Toxir-Zuxra”, “Farxod va Shirin”, “Nurxon” spektakllarida bosh rollarni ijro etgan.

Xonanda zamonaviy kushiklar bilan birga Navoiy, Fuzuliy, Ogaxiy, Munis Mashrab va boshka shoirlarning gazal va muxammaslariga bastalangan “Suvoro”, Chapandoz” kabi ashulalar va kator daston yullarini uzlashtirdi. Bu borada unga xonandalar Sheroziy, Xojixon Boltaev, Bola baxshilarning yordami katta buldi.

K.Otaniyozovning kup yillik safdoshi, xamnafasi, xonanda va doirachi, Uzbekistonda xizmat kursatgan artist Karimjon Ismoilov bu kizgin davrni shunday xotirlaydi:

“Men Komiljon aka bilan 1946 yili tanishganman Oblast' teatriga kurikdan utishda mening ijromni eshitib , u shunday degan edi: Ovozlarimiz uxshash ekan, Ikkalamiz jur bulib bir ashula aytib kuraylik-chi… Shunda birlashib “Savti suvoro”ni aytdik. Ovozlarimiz juda par chikdi, shu kundan boshlab ikkalamiz turli kontsertlarda, bayram va tuylarda, gastrollarda birga xamnafas bulib ashula aytadigan buldik.

1947 yilda Xorazm viloyati muzikali drama va komediya teatri koshida ashula va raks brigadasi tashkil etiladi va unga Komiljon Otaniyozov badiiy raxbar kilib tayinlanadi. K.Otaniyozov boshlik kontsert brigadasi 1947 yilda yuzlab kilometr masofani bosib, Chorjuy Kungirot temir yul kuruvchilarga xizmat kiladi.

1948 yilda K. Otaniyozovga uzbek milliy san'atini rivojlantirishdagi xizmatlari uchun “Uzbekistonda xizmat kursatgan artist” faxriy unvon beriladi.

1949 yilda Xorazm ashula va raks ansabli tashkil etiladi va unga raxbar kilib Komiljon Otaniyozov tayinlanadi.

Xorazm ansambli Toshkentga gastrolga kelgan 1949 yili Xamza nomidagi san'atshunoslik institutida Komiljon Otaniyozov Karim Ismoilov bilan birgalikda ijro etgan un kismdan iborat “Segox” makomi,bir necha Xorazm kushiklari va bir necha makomlardan namunalar magnit lentasiga yozib olinadi.Uzbekiston radiosi fondida xam xonanda ijro etgan “Navo” makomining “Nakshi Navo” va “Talkini Navo” kismlari asrab-avaylab saklanmokda.

Komiljon Otaniyozovga 1949 yili Uzbekiston xalk artisti unvoni buriladi.

1951-1955 yillarda Komiljon Otaniyozov uz xamkasblari Matniyoz Yusupov,Abdusharif Otajanov, Sulton Xayitboevlar bilan birgalikda Toshkentdagi Xamza nomli muzika bilim yurtida ukiydi. U 1951 yilda bir kator uzbek san'atkorlari bilan Xitoy Xalk Respublikasiga, 1955 yilda Xindiston, Birma va Afgonistonga ijodiy safar kiladi.

Komiljon 1955-1956 yillari Toshkent konservatoriyasida ta'lim oladi.

1959 yilda K. Otaniyozov boshlik Xorazm ashula va raks ansambli Moskvada utkazilgan uzbek san'ati va adabiyoti uchinchi dekasida katnashadi. Ansamblning jozibador kushik va rakslarini moskvaliklar kizgin kutib olishadi. Ansamblning raxbari K.Otaniyozov uzining ijrochilik maxorati va dekadani utkazishda aktiv katnashgani uchun “Xurmat belgisi” ordeni bilan mukofotlanadi.

K. Otaniyozov 1957-59 va 1963-68 yillarda filarmoniya qoshida Xorazm ashula va raks ansambli (hozirgi «Lazgi») badiiy rahbari bulib ishlaydi.

Komiljon Otaniyozov moxir xonanda va sozanda bulish bilan birga raksga xam tuzukkina tusha olardi. Ayniksa uning ashulasi jurligida mashxur Xorazm rakslaridan “Lazgi” ijro etilganda goxo uzi xam davraga tushib ketardi. “Lazgi”ni u xajviy rakslar ustasi Sulton Balikchidan urgangan edi. Keyinchalik bu kuyga Komil Xorazmiy muxammasini mosladi, Raks baland pardalarda”Omon-omon-ay, omon” suzlari bilan boshlanib, yigilganlarni raksga chorlaydi.

K. Otaniyozovni ikki marta operatsiya qilgan tibbiyot fanlari doktori, professor Said A'zamxo'jaev o'z xotiralari: “Komiljon aka 1956-57 yillarda Taxtapuldagi shifoxonada terlatma kasali bilan yotib davolangan. Bir yarim oydan keyin kasali og'irlashgach, shifokorlar uni Jukovskiy nomidagi shifoxonaga jo'natishadi. U erda o't pufagi olib tashlangach, Komiljon akada qandli diabet xastaligi aniqlanadi. 1969 yili og'ir asabiy kasallikka uchrab, insul't bo'lgan hofiz davolanishlardan so'ng yana ijodga qaytdi. Biroq, o'ng qo'lida kasallik asorati qolgandi. Shunga qaramasdan, qo'liga torni olib, uni chalishdan to'xtamagan san'atkorning miyasiga yana qon quyilgach, qand kasalligi kuchayadi. Komiljon aka umrining 20 yilini bemorlikda o'tkazgan, to'rtta operatsiyasini boshdan kechirgan. Biroq, shuncha xastalik, uning azoblari san'atkorning ijodiga, jo'shqinligiga o'z ta'sirini o'tkaza olmadi. Uning ruhan tetikligi, kasbiga bo'lgan sadoqati har qanday kasallikni ham engishga qodir edi”. Dard ustiga chipqon Afsuski, shuncha kasalliklarga bardosh bera olgan inson tuhmat malomatini enga olmadi.

Said Axmad bosh redaktor bo'lgan “Mushtum” jurnalining 1963 yil 2- sonida bosilgan maqola va unda ayol kiyimi kiydirib tasvirlangan rasm ustozni qattiq ruhiy iztirobga soldi.U tuhmat malomatini enga olmadi. Jurnalda bosilgan “Hozir K.Otaniyozovga qo'shiq matni qanaqaligining ahamiyati qolmadi. U kishi shunchalikka borib etdilarki, sahnada ham, televizorda ham xotinlarning ashulasini aytaveradilar. “Tohir va Zuhra” dostonidan Zuhra bilan bog'da kezgan chog'ingda Mohin otlig' bu dildoring unutma… deb aytiladigan Mohin qo'shig'ini qanday qilib erkak kishi kuylashi mumkin?! K.Otaniyozov aytayaptilarmi, demak, mumkin ekanda… ”mazmundagi kinoya va haqoratli so'zlar nishi san'atkorning yuragiga o'qdek qadaldi. O'sha davrda dostonlar asosan erkaklar tomonidan ijro etilganligi sababli K.Otaniyozov ham shu qadimiy udumga amal qilgan edi. Biroq, kurolmaslik kasaliga mubtalo bulganlar buni Said Axmad ijrosida boshqacha talqin qilib Komiljon ustoni haqoratladilar, xasta ko'nglini yana iztirob bilan to'ldirirgan edilar.

Komiljon Otaniyozovga 1964 yili Turkmaniston xalk artisti 1968 yili Korakalpogiston xalk artisti unvonlariga sazovor buladi.

Komiljon Otaniyozov 1967 yilda betobligi tufayli pensiyaga chikadi. Lekin u umrining oxirigacha kushikni tark etmadi, kuy bastalashdan tuxtamadi.

O. A. Stepanov b-n hamkorlikda «Aziz va Sanam», «Oshiq G'arib», S. Hayitboev b-n «So'nggi xon» kabi musiqali dramalar yaratadi.

1967 y.da Turkmanistonning Toshhovuz viloyati teatrida xalq ansambli, 1973— 74 y.lar Shovot tumanida «Feruz» ansamblini tashkil etadi.

Komiljon akaning Toshkentdagi hovlisida choy ichib o'tirganimizda sozandalardan biri, doirachi Otanazar Abdalniyozov kirib keldi, – deya eslaydi faxriy jurnalist Abdulla Yusupov – Salomlashib, hol ahvol so'rashgach, gap orasida “Vahobjon aka olamdan o'tibdilar” dedi. O'zbekiston xalq artisti Vahobjon Fayozov ustozning eng yaqin do'sti edi. Qo'llari qaltirab, piyoladagi choy bir qalqdi, ustoz ko'zi yoshlandi. Yuziga fotiha tortib, boshini egib, bir muddat jim qoldilar. So'ng marhumni qaysi qabristonga dafn qilishlarini so'radilar. “Men o'lsam otamning yoniga dafn etinglar, sizlarga vasiyatim shu”, dedilar. 1975 yil 5 noyabr kuni tushdan keyin qor yog'a boshladi. Ustoz san'atkorning vafoti hatto osmonni ham yig'latgandek edi go'yo. Yig'lay- yig'lay ustoz tobutini samolyotga joyladik. Urganch aeroporti maydoniga yig'ilgan tumonat odamni ko'rib, Imsima opa “Bulbuligo'yongizdan ayrilib qoldingiz”, deya o'kirib yig'lab yubordilar. Biz ustozning tobutini qo'lma qo'l ko'tarib, vasiyatini bajo keltirdik. U kishini Shovot tumanidagi Imorat bobo qabristoniga dafn etdik”. “Muruvvatli inson edi…” (Otanazar Abdalniyozov (doirachisi) xotiralari) “Ustoz vafotidan keyin uning ma'rakalarini o'tkazishga bosh qosh bo'ldik, – deya eslaydi hofizning doirachisi Otanazar Abdalniyozov. – Ayani ortiqcha qiynamaslik chorasini ko'rdik. Ustozning omonat daftarchasida 32 000 so'm puli bor ekan. Uni ham olib bo'lmasdi. Bu jamg'armani mashina harid qilish uchun saqlagan ekanlar. Ustozning kontsert dasturlarida yoki to'ylarda biron martayam pul so'raganlarini ko'rmaganman. Pul yig'adigan odatlariyam yo'q edi. “Qora kunga deb yig'ish kerak deganimda”, “O'ladigan dunyoda mol dunyoga hirs qo'yma, bugun topganingni o'rtaga qo'y, ko'pchilik bilan e, ortganini beva bechoralarga ber”, derdilar.

Komiljon ustonining yotgan erlari yoxti oxirati obod bulsin !!!

facebook.com

Etiketler :
Xabarga o'z izohingizni qoldiring

So'nggi xabarlar
O'xshash xabarlar
xxx video gratis porno italiano
paykasa instagram takipi hilesi instagram followers free followers ak bys ak etme bys shell indir php shell hacklink hacklink al hacklink satn al denizli escort tempobet giri altanya escort bayan ankara escort bayan maltepe escort umraniye escort eskiehir escorteskiehir escort eskiehir bayan escorteskiehir escort

rokettube