O’zbekiston Xalq Harakati
buy Instagram likes web tasarm instagram takipi satn al

Chig'atoy ulusi

Chig'atoy ulusi
23 Temmuz 2019 - 9:58 'da yuklandi va 653 marta o'qildi.

ChIG'ATOY ULUSI

Chig'atoy ulusi – Chingizxon tomonidan 2-o'g'li Chig'atoy va uning merosxo'rlariga hukmronlik uchun berilgan (1224) hududning nomi. Chig'atoy ulusi Qashqar, Ettisuv va Movarounnahr erlarini o'z ichiga qamrab olgan.

Ko'chmanchilik bilan shug'ullanuvchi mo'g'ullarning o'troq aholini boshqarish tajribasi yo'kligi bois Chig'atoyxon o'ziga tegishli ulusni boshqarishni avval xorazmlik Maxmud Yalavochga, so'ngra uning o'g'li Mas'udbekka (1238—89) topshiradi. O'zi esa umrining oxirigacha ukasi O'qtoy qoon saroyida bosh maslahatchi tarzida faoliyat ko'rsatadi.

Chig'atoy ulusidan olinadigan daromadlarning asosiy qismi Qoraqurumga jo'natilgan. Qolgan qismini mahalliy aholidan tayinlangan oliy hokim ulus ehtiyojlari hamda qo'shin xarajatlari yo'lida sarf qilish huquqiga ega bo'lgan. Chig'atoy ulusida ham Chingizxon barpo etgan mo'g'ullar davlatidek mehnatkash omma nafaqat mo'g'ul bosqoqlari, dorug'alari, balki mahalliy zodagonlar va oqsuyaklar tomonidan ham ezilgan.

Dehqonlar, hunarmandlar, kosiblar, chorvadorlar ilgaridan mavjud bo'lgan soliqlardan tashqari mo'g'ullar joriy qilgan yangi soliq va o'lponlarni to'lashga majbur edi. Oxir-oqibat Chig'atoy ulusining qishloq va shaharlarida mo'g'ullarga va erlik zodagonlarga nisbatan noroziliklar kuchaygan, qo'zg'olonlar bo'lib o'tgan.

Chig'atoy vafotidan so'ng Mangu qoon va Botuxon Chig'atoy ulusini mulk sifatida tugatib, uni Tuli va Jo'ji vorislari o'rtasida taqsimlashga kelishib olishgan. 1251 yil imperiya poytaxti Qoraqurumda bo'lib o'tgan qurultoyda Mangu qoon etib saylangach, chig'atoy xonzodalarning ko'pchiligi O'ktoy qoon avlodlari qatori qatl qilingan. Chig'atoy ulusini Mangu qoon va Botuxon bo'lishib olganlar.

Movarounnahr Botuxonga qaram bo'lib qolgan. 13-asrning 60-yillarida Chig'atoyning 6-farzandi Baydarning o'g'li Olg'u (1261—65) chig'atoylar hokimiyatini qayta tiklashga erishadi. Olg'u vafot etgach, uning vorislari — Muborakshoh va Baroqxon mahalliy aholi bilan yaqinroq munosabatda bo'lish maqsadida musulmon dinini qabul qilganlar. 1266 yil Chig'atoy ulusi xoni qarorgohi Ettisuvdan Movarounnahrga — Ohangaronga ko'chiriladi. Baroqxon hukmronligi vaqtida Xaydu ko'rsatmasiga muvofiq Mas'udbek tomonidan Buxoro qayta tiklanadi. Farg'ona vodiysida yangi shahar — Andijonga asos solinadi. Kebakxon (1318—26) davrida qarorgoh Qashqadaryoga ko'chiriladi, qadimgi Nasaf yaqinida Qarshi shahri barpo etiladi.

Ulus Erondagi kabi ma'muriy birliklar hamda soliq undiriluvchi tumanlarga (Farg'ona va Qashqarda — o'rchin) taqsimlanadi, yagona pul birligi — kebakiyga o'tiladi. Ammo mo'g'ul mulklarini birlashtirish va markazlashtirish maqsadida o'tkazilgan ma'muriy va moliyaviy islohotlar siyosiy tarqoklikka barham berishga qodir emas edi. 14-asr o'rtalarida Chig'atoy ulusi Movarounnahr va Mo'g'ulistonga bo'linib ketgan. 1370 yil Movarounnahrda Amir Temur saltanatining o'rnatilishi chig'atoiylar hokimiyatiga barham berdi.

facebook.com

Etiketler :
Xabarga o'z izohingizni qoldiring

So'nggi xabarlar
O'xshash xabarlar
xxx video gratis porno italiano
paykasa instagram takipi hilesi instagram followers free followers ak bys ak etme bys shell indir php shell hacklink hacklink al hacklink satn al denizli escort tempobet giri altanya escort bayan ankara escort bayan maltepe escort umraniye escort eskiehir escorteskiehir escort eskiehir bayan escorteskiehir escort

rokettube