‘Қизил аждар’ Ўзбекистонга кирмоқда

‘Қизил аждар’ Ўзбекистонга кирмоқда
116 views
14 June 2012 - 14:21

Президент Ислом Каримовнинг Хитойга сўнгги ташрифи мобайнида савдо-сотиқ, нефть-газ ва Ўзбекистонга Шинжон-Уйғуристонидан поезд йўли келтириш ва Навоийдаги халқаро ҳабга уланишга оид ўнлаб шартномалар имзоланган. Мутахассислар жами келишувлар нархини 5 миллиард АҚШ долларидан кўпроққа баҳолашмоқда.

Хуллас, шу пайтгача “Қизил Юҳо” кириб келолмаган Ўзбекистон ҳам ниҳоят шарққа қараб дарвозаларани очаётган кўринади.

 Хитой аллақачон Ўзбекистон ва Туркманистон газини, Қозоғистон нефтини олмоқда.

Ўз аҳолиси учун керакли озиқ-овқат етиштиришга ер топа олмайдиган Тожикистонда аллақачон кўплаб унумдор ер майдонларини Хитой юзлаб йилга ижрага олган.

Қирғизистон эса бутунлай Хитой улгуржи моллари тарқатиладиган бозорларга саҳна бўлди.

Аммо Пекин таъсири энди Ўзбекистонга ҳам ёйилмоқда.

“Хитой сармоядорлари ва банклари Ғарб каби қийин шартларни қўйишмайди, давлатдан кредитларини қайтариш кафолатини талаб қилишмайди” – дейди иқтисодий таҳлилчи Анвар Ҳусайнов – “Улар ўзлари кредит бериб, анча арзон нефт ё газ қазувчи ускуналарни ҳам, бошқа саноат жиҳозларини ҳам таклиф этишмоқда”.

Яқинда эса Ўзбекистоннинг йирик ҳамкорлари ва сармоядорлари бўлмиш Росия ва Жанубий Кореяни Хитой ортда қолдириши мумкин, деган фикрлар бор.

“Ўзбекистондаги Россия савдо палатасида икки-учта одам ишлайди, Хитойникида эса юзлаб ходимлари бор” – дейди Тошкентдан таҳлилчи Анвар Ҳусайнов.

Ўзбек тужжорлари учун Хитой визасини олиш осон ва Ўзбек тужжорлари сўнгги йиллари Хитойдан ҳаво орқали йирик миқдорда мол келтириш учун шароитлар ўнғайлигини айтишади.

Бугун яхши, эртагачи?

Хитойнинг кириб келиши анча камбағал Марказий Осиёда бугун хуш қаршиланиши мумкин. Чунки янги иш ўринлари яратилмоқда.

“Қорақалпоғистонда хитойликлар тузли денгиз тубида ҳам ўсадиган шифобахш қизилмия ўсимлиги илдизини ишлаб чиқара бошлашди ва янги корхонада кўплаб одамлар ишлашмоқда” – дейди Анвар Ҳусайнов.

Аммо узоқ келажакда Хитой таъсири салбий бўлиши мумкин, деган хавотирлар ҳам кучли.

“Хитой Ўзбекистонни пахта хомашёси ишлаб чиқарадиган базага ва ўз арзон моллари сотиладиган бозорга айлантирмоқчи” – дейди Тошкентлик ишбилармон -“Илгари Россия бизни шу аҳволга солганди. Энди Хитой шундай қилмоқчи”.

“Пахтадан Ўзбекистон яхшилик кўрмаган ва иқтисодимиз тараққий этиши учун ундан воз кечишимиз керак”.

Таҳлилчиларга кўра, Ўзбекистон пойабзал ва тўқимачилик саноатлари шундоқ ҳам Хитойнинг арзон оёқ кийимларига дош беролмай қолмоқда.

“Ўзбекистон эса ғарб сармояларини жалб этишга интилиб, ўз маҳсулотларини Оврўпога сотишга интилиши лозим” – дея хулоса қилади Анвар Ҳусайнов – “Акс ҳолда, эртага Ўзбекистоннинг тетапоя қилаётган бошқа саноати, мева-сабзавот қайта ишланадиган ва бошқа анъанавий соҳалари ҳам Хитой билан рақобатга дош беролмай касодга учраши мумкин”.

 

bbc.uzbek

windows 10 kaufen office 2019 kaufen office 365 kaufen windows 10 home kaufen windows 10 enterprise kaufen office 2019 home and business kaufen office 2016 kaufen windows 10 education kaufen visio professional 2019 kaufen project 2019 kaufen project 2016 kaufen visio 2016 kaufen windows server 2012 kaufen windows server 2016 kaufen windows server 2019 kaufen betriebssysteme office software windows server softhier instagram türk takipçi satın al instagram türk beğeni satın al instagram görüntülenme satın al instagram otomatik beğeni satın al facebook türk beğeni satın al facebook sayfa beğenisi satın al facebook türk takipçi satın al twitter türk takipçi satın al twitter türk beğeni satın al twitter retweet satın al youtube türk izlenme satın al youtube türk abone satın al takipçi hilesi