Беандиша ахборотчилар.

Беандиша ахборотчилар.
78 views
16 September 2013 - 9:21

Давр ўзгарган сари, жамиятда, одамлар  муносабатларида ҳам ўзгариш содир бўлаверади. Сиёсий тушунчалар, янгилари билан алмашади. Айримлари эса,  умуман истеьмолдан чиқиб кетади. Бундан 3-4 йил илгари, Каримов шахсининг сиёсий ва маънавий қиррасини, бирор мухолифатчи очиқчасига танқид қилганида  кўпчилик мақулламаган  бўлар эди. Яъни:

-Каримов арпангни хом ўрдими? Ёмон дейишдан олдин, у қурдирган иморатларга қара. Ҳамма ёқ обод-ку. Қорнинг тўқ. Тинчликда яшаяпсан, шукур қил, деган бўлар эди.

Аксарият халқ вакилларининг ҳаётига ва онгига, сиёсатдаги ва бошқарувдаги камчиликлар, фақат вақт ўтиши билан етиб боради. Бугун халқ, 5-10 йил бурунги қўйилган  сиёсий ва иқтисодий камчиликларнинг “мевасини” чайнаяпти.

Тинглаганда, қулоқларни ва мияяни  чарчатадиган, президент шахсига қаратилган сиёсий мақтовлар, режимнинг социал закази бўлиб, ҳар бир одамнинг онгига ОАВлари орқали  сингдирилади. Бугун, ОАВ тарқатаётган янгиликларда, мамлакатнинг ижтимоий ҳаётини, сиёсий ва иқтисодий режаларини,  амалий ишларини бир тамонлама ёритиш, яъни режимни мадҳ қилиш амаллари йўлга қўйлган.

Каримов режими,  жамиятимиз тараққиёти механизмини, мутлоқ издан чиқарди. Энди эса, мамлакатни маданиятли бошқаришнинг иложи йўқлигидан, режим эгалари, жамиятимизда камчиликлар йўқ  деб, тарғибот қилаяптилар.

Шу билан бирга, жамиятимизда содир бўлаятган иллатлар тўғрисида оғиз очилмаяпти. Масалан:

1.Порохўрлик ва толонторож ишлари гапирилмайди. Гўёки, бундай социал ҳодисалар бизнинг жамиятимизда йўқдай.

2.ОАВ тармоқларида, жамиятимиздаги тенгсизлик ва адолатсизлик кўринишлари, қисман ёритилади. Лекин, уларга ижтимоий баҳо берилмайди.  Бу кўринишлар, идеалогик нуқтаи назаридан ҳам маъруза қилинмайди.

3.Ахборот воситалари тарқатаётган хабарларга кўра, мамлакатимизнинг ижтимоий ва иқтисодий саҳолари, шунчалар ривожланган экан-ки, дунё иқтисодидаги  етакчи мамлакатлар ҳам, бизнинг иқтисод намуналаримиздан ибрат олаётган эмиш.

4.Мамлакатимиз тинчлиги ва Каримовнинг борлиги, халқмизнинг тубан  бойлиги эканини, ҳар кун ва ҳар хил вариантларда, ОАВ орқали, ташвиқот қилинаяпти.

5. ОАВ хабарларига қараганда, мамлакатимиздаги тўқчилик, мўл-кўлчилик Каримов амалий иш фаолиятининг неъматлари  экан.

6.Халқ таълими муассасаларидаги, ўрта ва олий ўқув юртларидаги, соғлиқни сақлаш системасида содир этилаётган чексиз порохўрликлар, мамлакат иқтисодини ва жамиятимиз маънавиятини тушкунликка солаяпти. ОАВлари эса, бу фактларга тўхталмаяптилар. Таҳлил ҳам қилмайдилар.

Вазиятдан келиб чиқиб, ОАВ мамлакат кундалик хабарларни изоҳлашда, вазиятни “тушунтирувчи”   хабарлар  матнида, кўп такрорланучи сўзлар пайдо бўлиб қолган. Бу, жамият ривожини хрестоматик ифодоловчи, лекин бизнинг жамиятимиздаги реал воқеликни изоҳлашга тўғри келмайдиган, ўзбекча сўзлар мажмуасидир. Масалан:

-Тинчлик бебахо неъматдир.

-Қонун устуворлиги.

-Каримов кўрсатмаларига биноан…

-…бергани учун Каримовга катта  раҳмат.

-Фаровонмиз, бахтиёрмиз.

-Азиздир инсон, бу муқаддас Ватанда. Ва ҳакоза…

Жамиятда ютуқ бор экан, демак унда камчилик ҳам бўлади. Камчилик ва юутуқлар тафсилотлари билан, мунтазам равишда, мутаҳасислар  шуғулланишлари даркор. Шунда жамият камчилиги, тўла аниқланади ва айнан шу камчиликларни бартараф қилувчи ечимлар ҳам топилади.

Мамлакатимиздаги  ижтимоий камчиликлар тўғрисида, ОАВда гап юритилмаслигининг, уларнинг муҳокамага қўйилмаслигининг асосий сабаблари, Каримовнинг  бошқарув принципларига ва маслахатларига, сўзсиз риоя қилиб,  унга қарши чиқиб билмасликларидандир. Бундай ҳолатнинг 23 йилдан бери мавжудлиги, мамлакатни иқтисодий ва жамиятни маънавий  кризис ҳолатида  ушлаб турубди.

Президент, мутахасислар билан фикр алмашишга ўрганмаган. ОАВлари ходимларидан,ўзининг фикир ва мулоҳазалари учун, таҳрир ва тақриз  олишга, мутлоқа тоби йўқ. 75 ёшдан ошган Каримовнинг, халқ муоммоларини чуқур таҳлил қилишда, унинг шахсий билими, албатта камлик қилади. Чунки, мамлакат муоммолари ечимлари билан шуғулланувчилар, юқори даражадаги ижодий  мутахасислар гурухларидан ташкил топган бўлишлари керак. Ваҳоланки  шу кунгача, фақат президентнинг шахсий фиклари, мамлакатнинг  иқтисодий ва ижтимоий муоммоларини ечишда асосий рол ўйнаб келган.

Мутахасислар, мамлакатимиздаги долзарб муоммолар лойиҳасини, замонавий ва илмий асосда ечишлари ҳам мумкин. Лекин, бу лойиҳанинг амалга оширилиши, барибир Каримов ҳохишига боғлиқ.

Мамлакатнинг  иқтисодий ривожи, қатъий йўналишга эга эмас. Шунинг учун ҳам, мамлакат амалдорлари, харидоргир истеьмол моллари бўйича, қўшма кархоналар устида бош қотирадилар. Натижада, бойваччани бойитадиган ва давлат ғазнасини бўшатадиган, кичик корхоналар пайдо бўлаяпти.

Асосий ишлаб чиқариш  корхоналари  ёппасига  ишламаётган мамлакатда, халқ хўжалиги имкониятларига ва унинг ишлаб чиқариш режаларига асосланмаган, кичик корхоналарнинг жорий қилиниши, иқтисод қонунига  зид амаллардир. Чунки, кичик корхоналар ривожи, мамлакатнинг асосий саноат тармоқларининг  моддий,  молиявий ва техналогик базаси билан боғлиқдир.

Иқтисод, юқори кабинетларда ўтириб, холис  иш юритиши керак бўлган хизматчиларнинг, интеллектуал меҳнатлари билан, бошқарилаятгани йўқ.  ОАВчилар, президент кўргазмалари асосида “ижод” қилиб “-Биз Каримов кўрсатган ягона тўғри йўл билан, кетаяпмиз” дега н шиорлар  билан, халқ ҳаракатини жиловлашга катта таъсир кўрсатмоқдалар.

Ўзбекчилик удумлари билан ҳаёт кечиришга кўниккан халқимиз, бугун ОАВдан,  мунтазам равшдаги тарқалаётган  сафсаталарига ишонмай қолди. Лекин халқ, ёлғонга чидаяпти. Чидаш(сабир) ва шукур қилиш ўзбекчилик элементларидандир.

Ўзбекистондаги тўртинчи “ҳокимият” эгалари шуни тушунсинки, Ўзбекистон киоскаларда, ҳафта давомида, газеталарнинг ҳар бир наминалидан, 4-5дона  сотилаётгани рост.  Асосан уларнинг 3-4 донасини зиравор сотадиган майда савдогарлар олишар экан. Улардан сўрасам, бу газетлар билан ўралган зираворлар, “качество”сини йўқатмас эмиш.  Демоқчиманки, миллий газеталаримизни ҳеч ким ўқимайди, сиёсий телепрограммаларни эса, ҳеч ким кўрмайди.

Халқимиз қалбидаги сокинлик, инқилобий жўшқинлик тамонга силжияпти. Бунга бир мисол: Мен, ҳамиша 5-6 одам даврасида  Каримов тўғрисида танқидий фикр юритаман. Илгарилари, менинг бундай ҳаётий маърузаларимдан, йиғилганлардан кўпчилиги, боҳона топиб қочиб кетишар эди.  Қолганлари эса, юрак ҳовичлаб мени эштишар эдилар.

Бугун, менинг фикрларимни кўпчилик маъқуллаб, Каримовнинг, мамлакатда содир бўлган  иқтисодий ва маьнавий бўхронда,жуда катта айби бор  эканига ишонаяптилар. Демак, халқимизнинг қўрқув ҳисси бир поғона пасайибди. Инқлобий ҳис эса, бир поғона кўтарилибди.

Жамият аъзоларидаги бу ҳақли маънавий ўзгаришлар, албатта мамлакатимизни инқлобий ўзгаршларга олиб келади. Бу фоний дунёда, ҳар бир жараённинг иптидоси бор бўлгани каби, интиҳоси ҳам бор. Режим, албатта қулайажак. Чунки, режим ўз интиҳосига жуда яқин турубди.

Н. Ж.

Тошкент. 14.09.13.