Муҳаммад Солиҳ: “Мусича эмас, ХАЛҚ уйғонмоқда” (1989)

Муҳаммад Солиҳ: “Мусича эмас, ХАЛҚ уйғонмоқда” (1989)
146 views
01 February 2014 - 19:16

СССР Олий Кенгаши депутатлигига номзодликка номзод кўрсатиш мажлиси
Ўзбекистон ССР Қишлоқ Хўжалиги Вазирлиги биноси – 15.04.1989

Брежнев замонида ошиғи олчи бўлганлар “Брежневнинг қурбониман” деб жар солмоқдалар. Рашидов қозонини ялаган улар, Рашидов мени таъқиб этди дея биздан мукофот кутмоқдалар. Аммо Сталин майиб этган, Брежнев ҳақорат этган, Рашидов тазйиқ ўтказган инсонлар чеккада жим туришибди. Улар уятдан, чидаб бўлмас уятдан ерга киришга тайёр бўлиб бир чеккада туришибди. Бу иккиюзламачи, фирибгар гуруҳ қаршисида улар ожиздирлар. Зеро, Тўғрилик ўзини ҳимоя этолмайди. Тўғрилик ўзини оқламайди, у “Мен хўрланган эдим”, деб, нолишдан ор қилади. Xайрият, бу фирибгар тоифанинг услуби эскирди. Xайрият, унинг кўзларини ёғ босган, у жоҳил деб билган омма бугун оҳиста ХАЛҚқа айланмоқда. Сон сифатга айланмоқда, қулаётган номус туғи яна тикланмоқда. Фақат биз шикоят қилмасак бўлди, “Мана бу жойим кўкарди”, “Мана бу жойим шилинди”, деб шикоят қилмасак бўлди. Сиз кўкарган жойингизни, шилинган тиззангизни ўзингизга шараф деб билинг, эҳтимол чеккада туриб устингиздан кулаётган қавмдошларингиз бордир, уни ҳам, бу кулгуни ҳам мукофот сифатида қабул этинг.

Иш энди бошланди, ҳали жароҳатлар кўп бўлажак. Бу – ҳар қандай инқилобнинг темир қонуни. Секин аста атрофга бир қаранг, уйғониш фасли бошланди. Бу уйғонаётган мусича эмас, бола эмас, бу уйғонаётган – бизнинг халқимиздир. Яқиндагина “оломон” дея аталган халқ кўзларини очмоқда… Устига ҳақорат тўри ташлаган буюк бир хилқат қимирлаб қўйди. Лоақал шу тўрни олиб ташлашга ёрдам беринг. Кечаги бир зум шуҳрат, маишатдан, манфаатдан воз кечиб, xалқ номи қораланиб турганда, ўз номимизни oқлaмайлик. 70 йил тарих учун қош ва кўз орасидай гап. Tўғри, биз кўп нарсаларни йўқотдик: “Маданиятимиз гули бўлмиш адибу одамларимизни, ҳосилдор ерларимизни, денгизимизни, шифобахш боғу-роғларимизни, соғлиғимизни йўқотдик”. Гоҳо ўтмишга ҳурмат туйғусини, бугундан умидни, келажакка ишончни ҳам йўқотгандай бўлдик. Аммо йўқотмаган бир бойлигимиз бор-ку, у бойлик-улус. Урушлар, қирғинлар, ҳақоратлар қуршовидан омон чиқдик, биз бугун яна ўз еримизда, яна ўз уймизда, ўз маданиятимиз, ўз тилимиз билан юзма-юз турибмиз-ку! Шу ер, шу маданият, шу тил бизники. Уларни аждодлар бизга ишониб қолдирганлар,уларни асраш ва юксалтириш бизнинг зиммамизда. Афсуски ўйлашга вақт йўқ, эҳтиёт бўлишга вақт йўқ, қадамни босиш керак, фақат ўйлаб босишга вақт йўқ. Қайта қуриш турғунлик пардасини юлиб олди, бу парда ортидаги муаммолар бизга фурсат бермаяжак, уларни ечмоқ керак, ваёки яна пардани осиб, уйқуга кетмоқ керак. Аммо биз уйқудан тўйдик, шу кунгача не бўлса, бари уйқуда бўлди. Бизни уйқумизда бадарға этдилар, уйқумизда халқ душмани бўлдик, уйқумизда бизни сотдилар, уйқумизда отдилар, биз ухлаб бўлдик, бизга жой тўшаманг…